Çin’in Şıncou-23 uzay mekiği, Tiengong Uzay İstasyonu’na başarıyla kenetlendi. Yeni taykonot ekibi göreve başlarken, tarihi ilkler de yaşanıyor.
Cu Yangcu, Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying’den oluşan üç kişilik taykonot ekibini taşıyan Çin’in Şıncou-23 uzay mekiği, dün gece fırlatıldıktan yaklaşık 3,5 saat sonra Tiengong Uzay İstasyonu’na başarıyla kenetlendi. Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) açıklamasına göre, taykonotlar sorunsuz bir geçişin ardından istasyonun çekirdek modülüne girdi.
Ciuçüen Uydu Merkezi’nden Long March 2F roketiyle fırlatılan Şıncou-23 ekibi, 31 Ekim 2025’te istasyona gönderilen Şıncou-21 ekibinden görevi devralacak. Yeni taykonotlar, uzay istasyonunda yürütülecek bilimsel deneyler ve operasyonlar için görev başında olacak.
Şıncou-23 görevinin uçuş mühendisi 48 yaşındaki Cu Yangcu, Mayıs 2023’teki Şıncou-16 görevinde de Tiengong Uzay İstasyonu’nda yer almıştı. Taykonotlar Cang Cıyüen ve Lai Ka-ying ise ilk kez insanlı bir uzay görevine katılıyor.
Mekiğin pilotluğunu üstlenen Cang Cıyüen, daha önce Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri’nde savaş uçağı pilotu olarak görev yaptı. Yük uzmanı olarak sefere katılan Lai Ka-ying ise Hong Kong Emniyet Müdürlüğü’nde polis başmüfettişiydi.
Bilgisayar bilimleri uzmanı Lai Ka-ying, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nden uzay istasyonu görevine katılan ilk taykonot olarak tarihe geçti. Bu görev, Hong Kong için uzay araştırmaları alanında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yeni taykonot ekibinin normalde altı ay görev yapması planlanıyor. Ancak bir taykonot, uzun süreli uzay seferlerinin insan bedeni üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla bir yıl boyunca uzay istasyonunda kalacak. Ekip üyelerinin sağlık verileri takip edilerek bu isim belirlenecek.
Uzayda uzun süreli kalış, düşük yer çekimi ve radyasyon nedeniyle kemik yoğunluğu azalması, kas kaybı, uyku bozukluğu gibi etkilere yol açabiliyor. Rus astronot Valeri Polyakov, 1994-1995 yıllarında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kalarak bu alandaki rekoru elinde bulunduruyor.
Taykonot ekibi, görev süresince yaşam bilimleri, malzeme bilimi, mikro kütle çekimi sıvı fiziği ve uzay teknolojileri alanlarında 100’den fazla deney ve uygulama projesi yürütecek.
Çin, ABD’nin uzay araştırmaları işbirliğini yasaklaması ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) programına katılımını engellemesi üzerine kendi uzay istasyonunu kurdu. Tiengong (Gök Sarayı) İstasyonu, Rusya’nın Mir Uzay İstasyonu örnek alınarak inşa edildi.
İstasyon, bir çekirdek modül ve iki laboratuvar modülünden oluşuyor. Ana parçası “Tienhı” (Göksel Uyum) çekirdek modülü 29 Nisan 2021’de, “Vıntien” (Gökleri Aramak) ilk laboratuvar modülü 24 Temmuz 2022’de, “Mıngtien” (Gökleri Düşlemek) ikinci laboratuvar modülü ise 31 Ekim 2022’de fırlatıldı.
Çekirdek modüle laboratuvar modüllerinin eklenmesiyle “T” biçimli ana iskelet kurulumu tamamlanan istasyon, uygulama ve geliştirme aşamasına geçti. Gelecekte “Şüntien” (Gökleri Dolaşmak) adı verilen bir uzay teleskobunun da ayrı modül olarak istasyona eklenmesi planlanıyor.
Tiengong Uzay İstasyonu’na personel “Şıncou” (Kutsal Gemi) mekikleriyle, ikmal malzemeleri ise “Tiencou” (Gök Gemisi) mekikleriyle taşınıyor. İstasyon, üç kişilik taykonot ekiplerinin dönüşümlü görev yaptığı bir platform olarak faaliyetlerini sürdürüyor.
