Yerli rumen sensör bolusları projesiyle sığır sağlığı anlık takip edilecek. TÜBİTAK destekli çalışma, ithal ürünlere bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle geliştirilen yerli rumen sensör bolusları, sığır sağlığının anlık takibini sağlayacak. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen proje, Türkiye’de büyük ölçüde ithal edilen bu teknolojinin yerli imkanlarla üretilmesini hedefliyor.
Projenin temel amacı, sığır yetiştiriciliğinde dijital dönüşümü hızlandırmak ve hayvanların sağlık durumunu sürekli izleyerek verimliliği artırmak. Geliştirilen sensör kapsülleri, hayvanların mide bölgesine yerleştirilerek ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik verileri anlık olarak dışarıya aktarıyor. Bu veriler sayesinde hayvanların genel sağlık durumu, olası hastalıklar, kızgınlık dönemleri ve doğum zamanlaması gibi konularda öngörülerde bulunulabiliyor.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin multidisipliner bir yaklaşımla yürütüldüğünü belirtti. Ertay, yerli üretimin süt ve et verimini artıracağını vurguladı. Sensörlerin hayvanın ‘rumen’ olarak adlandırılan mide bölgesine yerleştirildiğini ve 5 yıldan uzun süre zarar vermeden çalışabildiğini ifade etti. Elde edilen veriler sayesinde veterinerler ve çiftçiler, hayvanların sağlık durumunu tablet veya bilgisayar üzerinden takip edebilecek.
Türkiye’de yaklaşık yüzde 15 olan buzağı ölüm oranlarının, bu teknolojiyi kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerine düştüğü bilgisi paylaşıldı. Proje kapsamında 10 hayvan üzerinde testler yapılacak ve 18 aylık sürenin sonunda tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeye önemli katkı sağlanması amaçlanıyor. Bu çalışma, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan sığır sayısını artırma hedefine de destek olacak.
