Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin ilk Ay görevi kapsamında geliştirilen uzay aracının test süreçlerine başlandığını duyurdu. Aracın 2027’nin ilk aylarında uzaya gönderilmesi hedefleniyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin ilk Ay görevi için geliştirilen uzay aracının test süreçlerine başlandığını duyurdu. Aracın sistem seviyesi çevresel testleri için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne (USET) gönderildiğini belirtti.
Kacır, TÜBİTAK SAGE’de düzenlenen Ay Araştırma Programı Basın Toplantısı’nda, Türkiye’nin Ay’a erişim hedefinde önemli bir aşamaya gelindiğini vurguladı. Üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlanan uzay aracının, testler için USET’e uğurlandığını söyledi. Bu adımın Türkiye’nin ilk derin uzay görevine giden yolda kritik bir öneme sahip olduğunu ifade etti.
Bakan Kacır, teknolojideki değişimlerin Türkiye’ye stratejik avantajlar sunduğunu ve kritik teknolojilerde tam bağımsızlık hedefine emin adımlarla ilerlediklerini belirtti. Bu vizyonun ilk örneklerinin savunma sanayisinde görüldüğünü, benzer bir fırsatın uzay teknolojilerinde de bulunduğunu söyledi.
Son 20 yılda fırlatma maliyetlerindeki düşüşün uzay çalışmalarını yaygınlaştırdığını anlatan Kacır, uzayın artık birçok ülkenin söz sahibi olabildiği, tarımdan sağlığa, haberleşmeden bilgi teknolojilerine kadar farklı alanlarda çözümlerin geliştirildiği bir platform haline geldiğini ifade etti. Uzayın bilimsel keşiflerin yanı sıra teknolojik üstünlük, ekonomik rekabet ve stratejik bağımsızlık mücadelesinin merkezi olduğunu vurguladı.
Milli Teknoloji Hamlesi ile Türkiye’nin uzayın sunduğu fırsatlardan en üst düzeyde yararlanması için çalıştıklarını belirten Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde son 23 yılda bu zeminin inşa edildiğini söyledi. İnsan kaynağına yatırım, araştırma altyapılarının geliştirilmesi ve kritik kabiliyetlerin yerlileştirilmesiyle Türkiye’nin kendi uydularını tasarlayan, üreten ve işleten sayılı ülkeler arasına girdiğini kaydetti.
Yüksek hızlı veri iletimi ve esnek kapsama özelliklerine sahip TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını bildiren Kacır, İMECE-2 ve İMECE-3 ile daha geniş alanları görüntüleyebilen yer gözlem uydusu mimarisi oluşturma yönünde de adımlar atıldığını dile getirdi. Bu teknoloji ekosistemiyle uzaydan elde edilen fırsatların ülkenin kalkınmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Milli Uzay Programı’nın en zorlu hedeflerinden birinin Ay Araştırma Programı olduğunu belirten Kacır, bugüne kadar yalnızca 8 ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğini hatırlattı. Türkiye’nin kendi mühendislik kabiliyetleriyle Ay görevi gerçekleştiren 9. ülke olmayı hedeflediğini söyledi.
2027’nin ilk aylarında fırlatılması planlanan Ay Uzay Aracının, yaklaşık 2 aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifada bulunan yörüngeye ulaşmasının öngörüldüğünü aktaran Kacır, burada en az 3 ay görev yapılacağını ve performansına göre sürenin 1,5 yıla uzatılabileceğini belirtti.
Görev süresince Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay’ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Yerli bilimsel ekipmanlarla Ay’daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler yapılacak.
Uzay aracının, bilimsel çalışmalar tamamlandıktan sonra kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine indirilmesi hedefleniyor. Kendi imkanlarıyla geliştirilen Hibrit İtki Sistemi, görevin kritik unsurlarından biri olacak. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki uzay aracı, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla üretildi.
İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik kabiliyetlerden Ay uzay aracında yararlanıldı. Aracın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmaları tamamlandı. Yapılacak testlerle aracın fırlatma ve uzay ortamındaki zorlu koşullara dayanımı doğrulanacak. Isıl vakum, yapısal ve elektromanyetik uyumluluk testleri gerçekleştirilecek.
Testlerin tamamlanmasının ardından araç, TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine getirilecek. Nihai kontrollerin ardından fırlatma için Kennedy Uzay Üssü’ne gönderilecek. Hava, saha ve yörünge koşullarının uygun olması halinde, aracın 2027 yılının ilk aylarında uzaya uğurlanması hedefleniyor. Programda 2022 başından bu yana yüzde 77 tamamlama seviyesine ulaşıldı.
Türkiye, 31 Ağustos’ta imzaladığı Artemis Mutabakatı ile sivil uzay faaliyetlerinde uluslararası işbirliklerini teşvik etmeyi amaçlıyor. Bakan Kacır, uzayın barışçıl ve sürdürülebilir keşfi için uluslararası işbirliklerinin geliştirileceğini belirtti. 5-9 Ekim 2026’da Antalya’da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde uzayın geleceği şekillendirilecek. Ankara’da TUA, TÜBİTAK ve ODTÜ işbirliğinde bir uzay teknolojileri geliştirme bölgesi kurulması çalışmaları sürüyor. Somali’de inşa edilen uzay limanı, Türkiye’nin uzaya bağımsız erişimini sağlayacak.
