Türkiye, yapay zeka kapasitesini artırmak ve küresel rekabette öne geçmek için yeni eylem planını devreye alıyor. Dijital dönüşüm hızlanacak.
Türkiye, küresel ekonomideki yerini güçlendirmek amacıyla yapay zeka kapasitesini artırmak için kapsamlı bir hamle başlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nın strateji belgesi, son rötuşların ardından gelecek ay kamuoyuyla paylaşılacak. Bu planla Türkçe büyük dil modelleri, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayisi odaklı adımlar atılarak ülkenin dijital dönüşümü hızlandırılacak.
Hükümet ile özel sektör kuruluşları, yapay zeka çalışmalarını öncelikli gündem maddeleri arasına aldı. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece dahil olurken, TÜBİTAK ve HAVELSAN gibi kurumlar “yapay zeka çağına” Türkiye’yi hazır hale getirecek projelere imza atıyor. Yeni eylem planı, Türkiye’yi bu alandaki teknolojileri tasarlayan ve üreten öncü ülkelerden biri yapmayı hedefliyor.
Yeni yol haritasıyla birlikte yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılması öngörülüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaşacak. Kamunun elindeki büyük veriyi değere dönüştürecek çözümler de bu sayede artırılacak.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki en önemli adımlarından birini Türkçe büyük dil modelleri oluşturuyor. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı ve Microsoft gibi önemli paydaşlar projeye destek veriyor.
TÜBİTAK da büyük dil modeli geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu modelin, teknolojinin Türkçesini geliştirmesi ve bir Türk gibi düşünmesine katkı sağlaması hedefleniyor. Türkiye, Türkçe büyük dil modeli ile yapay zeka rotasını da belirginleştirmiş olacak.
Ülke, veri merkezi yatırımlarını hızlandırdı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan Türkiye’de saklanmasına ve işlenmesine olanak tanıyacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, ocak ayında Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında sürü yetenekleri, kritik su altı yapılarının korunması ve İHA sürülerinin kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi bulunuyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı çözümler sunuyor. Platformda Türkçe’nin nüanslarını kavrayan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli yer alıyor. MAIN, 200’den fazla dilde metin anlama, çeviri, özetleme ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sağlıyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümü başlattı. Bu adım, bilgi kirliliğine ve manipülasyona karşı stratejik bir koruma hattı oluşturuyor.
Başkanlık ayrıca, 18 milyondan fazla kullanıcısı olan açık kaynaklı platform Hugging Face’e katılan ilk kamu kurumu oldu. Bu sayede kamu kurumlarının internet sitelerindeki içerikler, yapay zeka sistemleri tarafından doğru biçimde tanınacak ve yorumlanacak. Kamusal bilginin bütünlüğü ve resmi içeriklerin görünürlüğü artırılacak.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. 15 Mayıs’ta Kazakistan’ın Türkistan şehrinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde önemli kararlar alındı. Üye ülkeler, Türk Büyük Dil Modeli’nin geliştirilmesi ve TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın yıl sonuna kadar tamamlanması konularında anlaştılar.
