Gök bilimciler, Jüpiter ile Neptün arasındaki yörüngede bulunan donmuş bir gök cisminin kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez belgeledi. 450P/LONEOS adlı cismin evrimi adım adım görüntülendi.
Gök bilimciler, Jüpiter ile Neptün arasındaki yörüngede bulunan ve ‘kentaur’ olarak bilinen donmuş bir gök cisminin kuyruklu yıldıza dönüşümünü ilk kez belgeledi. 2004’te keşfedilen 450P/LONEOS adlı cismin, Güneş’e yaklaştıkça aktif bir kuyruklu yıldıza evrilme süreci adım adım görüntülendi.
Bilim insanları, bu tür hareketsiz buz kütlelerinin zamanla Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızlarına dönüştüğünü uzun süredir varsaysa da bu dönüşüm ilk kez doğrudan kaydedildi. Bu durum, Güneş Sistemi’nin ilk dönemlerine ait ilkel materyallerin ısı karşısındaki davranışını anlamak için önemli bir fırsat sunuyor.
Yörünge analizleri, 450P’nin kaderinin 1992’de değiştiğini ortaya koydu. Cisim, o dönemde Satürn’ün yaklaşık 4,6 milyon kilometre yakınından geçerken, dev gezegenin kütleçekimi etkisiyle Güneş’e daha yakın bir rotaya yönlendirildi. Bu etkileşim, cismin yörüngesini belirgin şekilde daralttı.
Sonuç olarak, Güneş’e en yakın konumu Jüpiter yörüngesinin hemen dışına kadar genişleyen 450P, bu yeni yörüngede Güneş’e yaklaştıkça yüzeyindeki donmuş katmanların ısınmasına neden oldu. Bu ısınma süreci, gök cisminin kuyruklu yıldıza dönüşümünü tetikledi.
Hawaii’deki Gemini North teleskobu ile yapılan gözlemler, 450P’nin çekirdeği etrafında gaz ve toz bulutunun oluştuğunu gösterdi. James Webb Uzay Teleskobu verileri ise bu bulutta karbondioksit gazı ve kristalize buz parçacıklarının bulunduğunu tespit etti.
Gök bilimciler, su buharının yokluğunda, bu mesafede gaz çıkışını ve kuyruklu yıldız benzeri hareketliliği doğrudan karbondioksitin tetiklediğini saptadı. Güneş Sistemi’nin dış sınırlarındaki donmuş gök cisimleri, genellikle 4,5 milyar yıl öncesinden kalma ilkel bir buz yapısına sahiptir. Bu yapıda sıkışan gazlar, Güneş ısısıyla buz kristalleştikçe salınarak kuyruklu yıldız benzeri bir görünüm oluşturur.
