Uluslararası bir kararla ‘artık saniye’ uygulaması sona erdiriliyor. Türkiye’nin de katılacağı oylama sonrası, bu değişiklik Mayıs 2027’de yürürlüğe girecek.
Küresel zaman ölçümünde önemli bir adım atıldı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılımıyla, “artık saniye” uygulamasının sona erdirilmesi yönünde uluslararası bir karar alındı. Bu kritik değişiklik, Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi beklenen bir oylama süreciyle dijital altyapılardaki senkronizasyon sorunlarını gidermeyi hedefliyor.
Atom saatleri 1955 yılından bu yana son derece hassas ölçümler sağlıyor. Ancak Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı okyanus akıntıları, gezegenin iç yapısı ve çeşitli doğal etkenler nedeniyle sabit kalmıyor. Bu farklılık, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki uyumu korumak amacıyla belirli dönemlerde “artık saniye” eklenmesini gerektiriyordu.
“Artık saniye” uygulaması, teknolojik sistemlerde ciddi sorunlara yol açtı. Geçmişte bazı dakikaların 61 saniye sürmesi, Reddit ve LinkedIn gibi büyük platformlarda sistem aksaklıklarına neden oldu. Hava yolu operasyonları ve küresel iletişim ağlarında da zaman senkronizasyonuyla ilgili problemler yaşandı. Dünya’nın son yıllarda zaman zaman daha hızlı dönmesi, “negatif artık saniye” ihtiyacını gündeme getirerek daha önce görülmemiş teknik riskler taşıyordu.
Versailles’da düzenlenen uluslararası konferansta alınan kararlar doğrultusunda, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın daha geniş bir aralığa ulaşmasına izin verilmesi benimsendi. Bu yeni yaklaşım, saatlere düzenli olarak saniye eklenmesi veya çıkarılması ihtiyacını uzun vadede ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Böylece, özellikle dijital altyapıların kullandığı zaman sistemlerinin daha istikrarlı çalışması hedefleniyor. Yeni sistemde ilk büyük zaman düzeltmesine ihtiyaç duyulmasının, Dünya’nın dönüş hızına bağlı olarak binlerce yıl alabileceği belirtildi.
Bu düzenlemenin kabul edilmesi halinde vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir değişiklik yaşanması beklenmiyor. Akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve randevular gibi günlük rutinler etkilenmeyecek. Değişiklik, esas olarak internet altyapıları, küresel finans piyasaları, uydu sistemleri ve hava yolu ağları gibi hassas zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan teknolojik alanları ilgilendiriyor. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılımıyla yapılması beklenen oylamada, artık saniye uygulamasının geleceği ele alınacak. Düzenlemenin kabul edilmesi durumunda, yeni uygulamanın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor. 2022 yılında yapılan uluslararası toplantıda, artık saniye uygulamasının 2035 yılına kadar kademeli olarak sona erdirilmesi yönünde karar alınmışken, yeni düzenlemeyle bu takvimin öne çekilmesi hedefleniyor.
