Bakan Bayraktar, Türkiye’nin ilk küçük modüler reaktörünü 2030’ların ilk yarısında devreye almayı hedeflediğini duyurdu. Nükleer enerji ve elektrifikasyon stratejileri masaya yatırıldı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin ilk küçük modüler reaktörünü (SMR) 2030’ların ilk yarısında devreye almayı hedeflediklerini açıkladı. Bakan Bayraktar, bu önemli açıklamayı Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’ndaki Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı’nın ardından basın mensuplarına yaptı. Türkiye’nin enerji bağımsızlığı ve elektrifikasyon hedefleri doğrultusunda nükleer enerji projelerinin hızlandırılacağını belirtti.
Bakan Bayraktar, Türkiye Nükleer Enerji AŞ’nin (TÜNAŞ) ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) ile SMR alanında işbirliği anlaşması imzaladığını duyurdu. Bu anlaşmanın Orta Asya ve Türk Cumhuriyetlerini de kapsayacak nitelikte olduğunu vurguladı. Türkiye’nin nükleer enerji sanayisindeki mevcut kapasitesine dikkat çekerek, teknoloji tarafında da aktif rol almak istediklerini ifade etti.
Kanada ile nükleer enerji işbirliği fırsatlarını değerlendirdiklerini dile getiren Bayraktar, elektrifikasyon sürecinde nükleer enerjinin kritik bir rol oynadığını vurguladı. Türkiye’nin bu alandaki projeleri hızla hayata geçirme arzusunu belirtti. SMR yatırımlarına yönelik belirli teşvik ve muafiyetleri içeren bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını da ekledi.
Bayraktar, SMR’ler için belirlenen takvime ilişkin, “2030’ların ilk yarısında inşallah Türkiye’de ilk SMR’yi görürüz diye ümit ediyorum. Bu konuda küresel bir yarış var. Ama henüz şu anda bir reaktör görmüş değiliz. Dolayısıyla biz Türkiye de bu işin bir çıkış aşamasında olsun istiyoruz” ifadelerini kullandı. Fransız EDF şirketinin nükleer alandaki yetkinliğine değinerek, bu şirketle yakın zamanda bir iş birliği anlaşması yapmayı planladıklarını aktardı.
Nükleer iş birliğinin sadece yatırım anlamına gelmediğini belirten Bayraktar, işletme ve güvenlik konularında tecrübe paylaşımının da önem taşıdığını kaydetti. Ayrıca, veri merkezlerinin enerji talebinin Türkiye’de 2035 yılına doğru 5-10 teravatsaat arasında olmasını beklediklerini açıkladı.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) yönelik enerji projelerine de değinen Bakan Bayraktar, adaya gaz götürmek için denizdeki çalışmalara başladıklarını bildirdi. Yabancı şirketlerin de bu inşaat sürecine ilgi gösterdiğini aktardı. KKTC’nin elektrik sorununu kalıcı olarak çözmeyi hedeflediklerini ve altyapının Doğu Akdeniz’de keşfedilebilecek gazın Türkiye’ye taşınmasına imkan tanıyacak şekilde tasarlandığını belirtti.
Kalkınma Yolu projesinin “enerji hatları” ile gerçek bir kalkınma yolu haline geleceğini ifade eden Bayraktar, doğal gaz ve petrol boru hatları ile elektrik ara bağlantısı kurmayı planladıklarını söyledi. Bu enerji hatlarından elde edilecek milyarlarca dolarlık yıllık gelirin tüm Kalkınma Yolu altyapısını finanse edebileceğini vurguladı.
Türkiye’de akaryakıt talebinin artan otomobil sayısıyla yükseldiğine işaret eden Bakan, enerji bağımsızlığı için ulaşımda elektrifikasyonun kritik önem taşıdığını belirtti. Artan petrol talebini yönetmek amacıyla 2035 yılına kadar 13 milyon elektrikli araca ihtiyaç duyulduğunu ve bu kapsamda en az 1,3 milyon şarj istasyonu kurulması gerektiğini ifade etti.
Bu hedeflere ulaşmak için 2035 yılına kadar dağıtım şebekesi için 50 milyar dolar, iletim şebekesi için ise 30 milyar dolar altyapı yatırımına ihtiyaç duyulduğunu Bakan Bayraktar kaydetti.
Sadece nadir toprak elementlerinin değil, altının da Türkiye için kritik bir maden olduğunu belirten Bayraktar, bu alanda yüksek ithalat yapıldığına dikkat çekti. Kritik madenlerin enerji dönüşümü için de önemini vurgulayarak, “Bu alanda kendi yolumuzu çizmeye çalışıyoruz. Nadir toprak elementlerinde saflaştırma veya zenginleştirmeyle alakalı iyi çalışmalarımız var. Maden tarafını biz genel enerji resminden ayrı düşünmüyoruz. Çünkü o olmazsa sanayi olmaz, o olmazsa enerji dönüşümü olmaz” şeklinde konuştu.
Eti Maden’in yeni dönemde stratejik madenler alanında daha agresif bir büyüme stratejisi izleyeceğini ifade eden Bakan Bayraktar, maden sektöründe büyük potansiyel bulunduğunu ve şirketleri bu alana yatırım yapmaya teşvik ettiklerini söyledi.
