Türkiye’de geliştirilen yerli rumen sensör bolusları projesiyle sığırların sağlık durumu artık anlık izlenecek. Hayvancılıkta dijital dönüşüm hızlanıyor.
Türkiye’de hayvancılık sektöründe dijital dönüşümü hızlandıracak önemli bir adım atıldı. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” Projesi hayata geçirildi. Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen proje, sığır sağlığını anlık takip etmeyi ve ithal ürün bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Proje, Atatürk, Erzurum Teknik ve Erzincan Binali Yıldırım üniversitelerinin iş birliğiyle sürdürülüyor.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığırların midesine yerleştirilecek yerli sensör bolusları geliştirmeyi amaçladığını belirtti. Bu sensörler, hayvanların mide ortam sıcaklığı ve pH değerleri gibi kritik verileri sürekli olarak izleyerek dışarıya aktaracak. Sistem, yetiştiricilere hayvanların sağlık durumu hakkında anlık bilgi sağlayacak.
Dr. Ertay, geliştirilen yerli sensör boluslarının Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et verimini artırmayı hedeflediğini ifade etti. Sensörlerden alınan verilerle hayvanların kızgınlık dönemleri, doğum yaklaşımları veya olası hastalık durumları önceden tespit etme imkanı sunulacak. Bu sayede hayvanların gelecekteki verimlilikleri hakkında güçlü öngörüler elde edilmesi sağlanacak.
Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yüzde 15 civarında olduğunu vurgulayan Ertay, rumen sensör boluslarını aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerine düştüğünü örnek gösterdi. Projenin yaygınlaşmasıyla Türkiye’deki buzağı ölümlerinin de önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor. Sensörlerin polimer malzemeden yapılmış dış yüzeyi sayesinde hayvan sağlığına zarar vermeden 5 yıldan uzun süre midede kalabileceğini aktardı.
Geliştirilen sistemin çiftçilere büyük kolaylık sağlayacağını belirten Ertay, bir çiftçinin tableti aracılığıyla hayvanlarının verilerini inceleyebileceğini söyledi. Bu sayede yetiştiriciler, hayvanlarının kızgınlık dönemlerini, doğum yaklaşımlarını veya hastalanma risklerini anında takip edebilecek. Proje, tarım ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi temel alarak sürdürülebilir bir gelecek inşa etmeyi hedefliyor.
18 aylık bir süreci kapsayan projenin tamamlanmasının ardından, geliştirilen rumen sensör bolusları 10 hayvan üzerinde test edilecek. Projenin başarıyla sonuçlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişmesine önemli katkı sunacak. Ayrıca, 12. Kalkınma Planı’nda belirtilen Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedefine de destek sağlaması amaçlanıyor.
